Қадрият — инсон, жамият ёки миллат учун муҳим ва қадрли деб ҳисобланадиган моддий ва маънавий бойликлар, ғоялар, тамойиллар, урф-одатлар, ахлоқий меъёрлар ҳамда идеаллардир. Қадриятлар одамларнинг ҳаётга бўлган муносабатини, хулқ-атворини, мақсад ва интилишларини белгилайди ҳамда жамият тараққиётида муҳим ўрин тутади.
Батафсил таъриф
Қадриятлар инсоннинг эҳтиёжлари, манфаатлари ва мақсадлари билан боғлиқ бўлиб, уларнинг қайси нарсани яхши ёки ёмон, фойдали ёки зарарли, муҳим ёки иккинчи даражали деб баҳолашига асос бўлади. Улар авлоддан авлодга ўтиб, жамиятнинг маънавий ва маданий меросини сақлашга хизмат қилади.
Қадриятларнинг асосий хусусиятлари
Ижтимоий аҳамиятга эга – жамият ҳаётини тартибга солади.
Тарихий характерга эга – вақт ўтиши билан ривожланади ва ўзгариши мумкин.
Маънавий ва моддий шаклда намоён бўлади – ғоялар, анъаналар ёки моддий бойликлар кўринишида бўлади.
Инсон фаолиятига йўналиш беради – хатти-ҳаракатларни бошқаради ва ҳаётий қарорларни шакллантиради.
Қадриятларнинг турлари
Миллий қадриятлар – тил, урф-одат, анъана, миллий маданият.
Маънавий қадриятлар – ҳалоллик, адолат, ватанпарварлик, меҳр-оқибат.
Ахлоқий қадриятлар – одоб, ҳурмат, масъулият.
Диний қадриятлар – эътиқод, диний таълимотлар ва маросимлар.
Умуминсоний қадриятлар – тинчлик, эркинлик, инсон ҳуқуқлари, бағрикенглик.
Моддий қадриятлар – тарихий обидалар, санъат асарлари, табиий бойликлар.
Қадриятларнинг жамиятдаги ўрни
Қадриятлар жамиятнинг маънавий пойдеворини ташкил этади. Улар инсонларни бирлаштиради, миллий ўзликни сақлайди, ёш авлодни тарбиялашга ёрдам беради ва жамиятнинг барқарор ривожланишига хизмат қилади.
Хулоса: Қадрият — инсон ва жамият ҳаётида муҳим ўрин тутадиган, кишилар томонидан эъзозланадиган ва авлоддан авлодга ўтиб келадиган моддий ҳамда маънавий бойликлар, ғоялар ва тамойиллар мажмуидир.