Ўзбек тилшунослиги кафедраси

3 May, 2021

Кафедра мудири: филология фанлари номзоди, доцент

Баҳриддинова Башорат Маъдиевна

Телефон: (+998 90) 638-56-25

Электрон манзили: baxriddinova74@.mail.ru

Кафедра ҳақида

Ўзбек тилшунослиги кафедраси тарихан қарийб Қарши давлат университети билан тенгқур бўлиб, илк кафедра мудири лавозимида филология фанлари номзоди, доцент Т.С.Ядиханова фаолият кўрсатган. Олима Т.С.Ядиханова кафедрада 25 йил (1954-1979) давомида мудирлик лавозимида иш олиб борди. У раҳбарлик қилган даврда ўзбек адабиёти кафедраси ҳам маълум вақт (1963-1964) ўзбек тилшунослиги кафедраси тасарруфига кирди ва Ўзбек тили ва адабиёти кафедраси номи билан юритилди. Бу даврда тилшунослардан А.Маматқулов, Т.Ўринов, Б.Эгамбердиев, А.Ҳазратқулов, Т.Нафасов, Э.Шодмонов, К.Усмонов, Ҳ.Ҳамроев, Н.Мирзаев Б.Чориев, Т.Қудратов каби олимлар номзодлик диссертациясини муваффақиятли ҳимоя қилишиб, кафедра илмий салоҳиятини оширишга ўз ҳиссаларини қўшдилар. Шунингдек, педагогика фанлари номзодлари И.Чориев, Ҳ.Зоҳиров, Ғ.Азизовлар ҳам она тили ўқитиш методикасидан номзодлик диссертациясини ёқлашди.

Кафедрани 1979-1985-йилларда филология фанлари номзоди, доцент Б.Чориев бошқарди. Бу даврда кафедра олимлари бир неча ўқув қўлланмалари, кўплаб монография ва мақолалар эълон қилишди.

Профессор Т.Нафасов 1986-2003-йилларда ўзбек тилшунослиги кафедраси мудири лавозимида ишлади. Бу йилларда кафедрага ўнга яқин истеъдодли ёшлар ишга қабул қилинди. Улардан проф. Т.Нафасов раҳбарлигида Э.Жабборов, О.Бегимов номзодлик, проф. Э.Бегматов раҳбарлигида Х.Жабборов номзодлик, профессор Ҳ.Неъматов раҳбарлигида Т.Жумаев номзодлик, Б.Менглиев эса номзодлик ва докторлик диссертациясини муваффақиятли ҳимоя қилишди.

2018-йил январь ойидан буён кафедрага филология фанлари номзоди, доцент Б.Баҳриддинова раҳбарлик қилиб келмоқда. 2017-2018 ўқув йилида кафедра профессор-ўқитувчиларидан Х.Жабборов фан доктори, Г.Тожиева, Х.Норхўжаева, Т.Валиевлар филология фанлари бўйича фалсафа доктори (Пҳд) диссертацияларини ҳимоя қилди.

Кафедра катта ўқитувчиси, ф.ф.н. Н.Мусулманова февраль ойида Россиядаги Москва давлат лингвистика университетида “Заҳириддин Муҳаммад Бобур ­– буюк ўзбек шоири” мавзусидаги давра суҳбатида “Бобурнинг шоирлик маҳорати” мавзусида ўз маърузаси билан иштирок этди. Н.Юлдашева июнь ойида Туркиядаги Нажмиддин Эрбакан университетида ўтказилган халқаро конференцияда қатнашиб, икки  университет ўртасида илмй йўналиш бўйича халқаро шартнома имзолаб қайтишди.

Ҳозирги кунда 4 нафар профессор-ўқитувчи докторлик диссертацияси устида тадқиқотлар олиб бормоқдалар (Б.Баҳриддинова, Н.Мусулманова, Н.Юлдашева, О.Шукуров).

Бугунги кунга келиб кафедрада магистратура мутахассислиги мавжуд бўлиб, магистратура талабалари ҳам кафедра илмий муаммоси йўналиши доирасида илмий тадқиқотларга жалб қилинган. Магистрларга кафедранинг профессор-ўқитувчилари илмий раҳбарлик қилиб келмоқдалар.

Айни пайтда кафедра жамоаси 16 нафар профессор-ўқитувчидан иборат бўлиб, шундан 1 нафар фан доктори, доцент; 3 нафар  доцент; 5 нафари фан номзоди, 3 нафар филология фанлари бўйича фалсафа доктори (Пҳд), 3 нафар катта ўқитувчи 1 нафар ўқитувчидан иборат. Ҳозирги кунга келиб 9  нафар хотин-қизлар ташкил этади. Кафедра профессор-ўқитувчиларининг ўртача ёши 48, илмий салоҳияти эса 85 % га етган.

Кафедра ташкил этилган кундан ишлаб келмоқда. Шу давр жараёнида кафедра ўқитувчилари томонидан бир қатор монографиялар, рисолалар, ўқув-услубий қўлланмалари тайёрланди ва турли мавзуларда илмий мақолаларни иттифоқ ва республика газета, журналларида чоп эттирдилар.

Ўзбек тилшунослиги кафедраси Россия ФА ҳузуридаги Туркология бўлими, Москва давлат лингвистика университети, Туркиядаги Нажмиддин Эрбакан университети, Челябинск давлат университети (Россия) Туркия республикаси ФА туркология (Анқара) бўлими, шунингдек, ЎзР ФА, Алишер Навоий номидаги Тил ва адабиёт институти, ЎзМУ, Низомий номидаги ТДПУ, БухДУ, СамДУ, ФарДУ, ТерДУ, УргенчдУ, НамДУ, ҚДПИлар билан ҳамкорлик алоқаларини ўрнатган.

Ҳозирги кунда кафедрада доцентлар Х.Жабборов, Б.Баҳриддинова, Н.Юлдошева; фанлари номзодларидан Э.Жабборов, Т.Жумаев, О.Шукуров, О.Ўринова, Н.Мусулмонова, Г.Тожиева, Х.Норходжаевалар талабаларга сабоқ бериш билан бирга ёшларни комил инсон қилиб тарбиялашга муносиб ҳисса қўшиб келмоқдалар.

Кафедра ҳар йили “Ўзбек тилшунослиги масалалари” номли тўпламини нашр қилиб келмоқда. Унда университет ва факультетлар ҳамда кафедранинг профессор-ўқитувчилари ўз илмий мақолалари билан иштирок этиб келмоқдалар.

Университетда анъанавий равишда ҳар йили икки марта турли мавзуларида илмий-амалий конференция ташкил этиб, ўтказмоқдалар.

Кафедрада тайёрланаётган таълим йўналишлари ва мутахассисликлар:

5120100 – Филология ва тилларни ўқитиш (ўзбек тили) йўналиши бўйича кадрлар тайёрлайди.

Кафедра илмий йўналиши:

1. “Тил сатҳини система сифатида тақдид этиш”

2.  “Лексикография ва луғатчилик муаммолари”

Кафедра профессор-ўқитувчилари:

Баҳриддинова Башорат Маъдиевна – доцент, ф.ф.н.

Жабборов Хўжамурод – филология фанлари доктори, доцент

Жумаев Турсунали – катта ўқитувчи, ф.ф.н.

Бобожонов Шариф Худойшукурович – доцент, ф.ф.н.

Жабборов Эшпўлат – катта ўқитувчи, ф.ф.н.

Юлдошева Нилуфар Эргашевна – доцент, ф.ф.н.

Шукуров Отабек Улашович – катта ўқитувчи, ф.ф.н.

Ўринова Олима Тоғаевна – катта ўқитувчи, ф.ф.н.

Мусулмонова Наргиза Рахматуллаевна – катта ўқитувчи, ф.ф.н.

Норхаджаева Хуршида Шариповна – катта ўқитувчи, ф.ф.ф.д

Тожиева Гулбаҳор Номозовна – катта ўқитувчи, ф.ф.ф.д

Шодмонова Дилдора Эргашевна – катта ўқитувчи

Валиев Тўйчи Қоржовович – ўқитувчи

Бозорова Дилдора Турсуновна – катта ўқитувчи

Кенжаев Тўлқин Арабович – катта ўқитувчи

Набиева Мунира Ҳамроқуловна – ўқитувчи