Немис тили ва адабиёти кафедраси

1 December, 2021

Кафедра мудири:

Марқаев Комил Шерқулович

Телефон: (+99890) 617-31-32

Электрон манзили: komil-1991@mail.ru

Кафедра ҳақида

1965 йили Қарши давлат педагогика институтида Хорижий тиллардан малакали мутахассислар тайёрлаш мақсадида инглиз, немис филологияси йўналишларига талабалар қабул қилина бошланди. Уларга сифатли ва юксак савияда билим бериш учун ва Республикамиз жанубида Хорижий тиллардан илмий салоҳиятни ошириш, ҳамда ривожлантириш учун 1967 йилда хоржий тиллар кафедраси базасидан немис филологияси кафедраси алоҳида мустақил кафедра сифатида ажралиб чиқди.

Кафедрага  1970 - 1972 йилларда катта ўқитувчи Ш.Абдуназаров, 1973 йилдан 1975 йилгача катта ўқитувчи Л.Коженкова, 1976 йилдан 1990 йилга қадар филология фанлари номзоди, доцент Н.Элмуродовлар раҳбарлик қилганлар. Кафедрага 1990 йилдан 2009 йилга қадар филология фанлари номзоди, доцент Ғ.Хўжаев, 2009 йилдан 2014 йилгача филология фанлари номзоди, катта ўқитувчи К.Марқаев, 2015 йилдан 2021 йилгача филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), катта ўқитувчи А.Махмудовлар мудирлик қилган. 2021 йил июнь ойидан  бошлаб филология фанлари номзоди, катта ўқитувчи К.Марқаев,мудирлик қилиб келмоқда.

Кафедрада 1 нафар филология фанлари номзоди, 2 нафар филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), 1 нафар доцент,  4 нафар катта ўқитувчи ва 6 нафар ассистент ўқитувчи фаолият олиб бормоқда. Илмий салоҳият – 29%. 

Кафедра профессор-ўқитувчилари Республикамиз ва хорижий давлатлар томонидан эълон қилинган нуфузли танловларда иштирок этиб, грант совриндорлари сифатида хорижий мамлакатларнинг етакчи олий таълим масканларида ўз малакаларини ошириб қайтдилар. 2010 йилда катта ўқитувчи А.Маҳмудов Ўзбекистон Республикаси Президенти И.А.Каримовнинг "Истеъдод" жамғармаси гранти соҳиблари бўлишиб Хитой Халқ Республикасининг Шанхай университетида, шунингдек катта ўқитувчи А.Махмудов Германиянинг Мюгельзее таълим марказида, 2011 йилда А.Ахмедов Берлин Гёте институтида, 2013 йилда кафедра ўқитувчиларидан Ш.Куванова Германиянинг Швебиш-Ҳалл Гёте институтида, Н.Маҳмудова Берлин Гёте институтида ўз малакаларини ошириб қайтдилар.

Кафедра Германия елчихонаси, Германия елчихонаси қошидаги ДААД (немис академик алмашув хизмати) ташкилоти, Германиянинг Тошкентдаги Гёте институти филиали, Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Тил ва адабиёт институти, ЎзДЖТУ, СамДЧТИ, Ўзбек тили ва адабиёти университети, Ўзбекистон Миллий университети, СамДУ, БухДУ, ҚарМИИ,  Қашқадарё ВХТЎМОҚТМ ҳамда вилоятдаги хорижий тилларга ихтисослашган умумий ўрта таълим мактаблари, академик лицейлар билан илмий ҳамкорлик олиб борилмоқда. Улар билан ҳамкорликда ташкил этилаётган турли мавзудаги тадбир, семинар,тренингларда фаол иштирок этиб келмоқда.

Кафедра катта ўқитувчиси М.С.Қиёмованинг 5-синфлар учун яратилган ”Deutsch” немис тили дарслиги, ўқитувчилар учун  методик қўлланмаси яна қайта нашр этилди ва олий ўқув юртларининг нофилологик факультет талабалари  учун яратилган ”Deutsch” немис тили дарслиги яратилди. Кафедра катта ўқитувчиси Ш.Куванованинг абитуриент лойиҳаси бўйича ”Немис тилидан лексик  минимум” ўқув қўлланмаси, тестлар тўплами, ”Немис тили грамматикасидан универсал қўлланма”, ”Немис тилидан  маълумотнома”, ”Немис тилида қўшма гаплар таҳлили”, "Немис тили грамматикасидан универсал қўлланма", "Немис тили фанидан мукаммал қўлланма" каби ўқув қўлланмалари  нашр этилди. Кафедра ўқитувчиларидан А.Махмудовнинг ”Лессинг ижодида Шарқ маданияти талқини” монографияси, А.Маҳмудовнинг ”Немисча-ўзбекча тематик луғат” ўқув қўлланмаси, К.Марқаев ва Н.Махмудовалар ҳамкорликда яратган уч тилли ”Sprichworter, Пословицы, Мақоллар” қўлланмаси,  К.Марқаевнинг “Тилшунослик” ўқув-услубий қулланмаси, “Ўзбек етнонимлари” монографияси яратилди. Ю.Рахимова, М.Широваларнинг филология факультети талабалари учун яратилган ”Deutsch Topics”  қўлланмаси, доцент Ғ.К.Хўжаев ва ўқитувчи Ш.Ашурованинг ”Deutsch” номли ўқув қўлланмаси бугунги кунда кафедрадаги илмий, илмий-услубий ишларнинг юқори савияда олиб борилаётганлигидан дарак беради.

Кафедра Республикамиздаги қатор олий ўқув юртларининг турдош кафедралари, Ўзбекистон Миллий университети, ЎзДЖТУ, СамДЧТИ билан илмий, илмий услубий соҳаларда ҳамкорлик алоқаларини ўрнатган.

М.С.Қиёмованинг 2011 йил ”Ношир” нашриётида чоп этилган ”Deutsch” немис тили дарслиги 2014 йилда эълон қилинган ”Йилнинг энг яхши дарслик муаллифи” номинацияси бўйича 2- ўринни олишга муваффақ бўлди.

Немис тили йўналиши IV-курс талабаси Шахноза Назарова ”А.Навоий номидаги давлат стипендияси” соҳибаси бўлди. III- курс талабаси Ёвқочдиев Яҳё Германияда  бир ойлик стипендияли ўқиш грантини қўлга киритди ва ўқиб сертификат олиб келди. Немис тили ва адабиёти кафедраси катта ўқитувчиси  Куванова Шаҳноза таржимонлик бўйича  Гернанияда ўтказилган семинарларда иштирок этиб келмоқда.

Кафедра илмий йўналиши: “Немис тилшунослиги, адабиётшунослиги ва ўқув услубияти”.

Кафедрада тайёрланаётган таълим йўналишлари ва мутахассисликлар:

60230100 – Филология ва тилларни ўқитиш (немис тили) йўналиши бўйича кадрлар тайёрлайди. Мазкур йўналиш бўйича ҳозирда  154 нафар талаба таҳсил олмоқда.

Кафедрада ўқитиладиган фанлар:

Бакалавриат:

Тил кўникмалари интеграцияси

Ўқиш ва ёзиш амалиёти

Тил амалиёти аспектлари

Тилшунослик

Тил назарияси

Адабиётшунослик

Назарий фонетика

Мустақил таълим кўникмалари

Чет тилларни ўқитишнинг интеграллашган курси

Лексикология

Ўрганилаётган тил филологиясига кириш

Ўрганилаётган тил тарихи

Стилистика ва матн таҳлили

Адабиёт назарияси

Немис  адабиёти

Немис тили ўқитиш методикаси

Ўқитувчи нутқ маданияти

Умумий тилшунослик

Қиёсий типология

Назарий грамматика

Таржима назарияси ва амалиёти

Иккинчи чет тили

Амалий чет  тили (Магистратура йўналиши учун)

Кафедра профессор-ўқитувчилари таркиби:

Марқаев Комил Шерқулович кафедра мудири, ф.ф.н.

Аҳмедов Анвар Ботирович ф.ф.ф.д. (PhD)

Маҳмудов Алишер Йўлдошевич ф.ф.ф.д. (PhD)

Қиёмова Маҳбуба Султоновна доцент

Раҳимова Муйиба Темировна кат. ўқитувчи

Куванова Шаҳноза Омоновна кат. ўқитувчи

Маҳмудова Нигора Бахромовна кат. ўқитувчи

Муқимова Дилафруз Шербоевна ўқув ишлари бўйича декан муовини, ўқитувчи (0,25)

Рўзиева Жулетта Элмуродовна ўқитувчи

Муртозаев Элёр Низомиддинович докторант, ўқитувчи (0,25)

Омонов Шухрат Ғаниевич ўқитувчи, илмий ишлар бўйича декан муовини (0,25)

Ниёзова Мунира Жуманазаровна ўқитувчи

Йўлдошева Воҳида Нараовна ўқитувчи

Янгибоева Анорхол Қорабоевна ўқитувчи

Чориева Дилшода Шукрулло қизи кабинет мудири

Кафедрада олиб борилаётган илмий ишлар:

Кафедра катта ўқитувчиси, ф.ф.ф.д. (PhD) Маҳмудов Алишер Йўлдошевич Қарши давлат университети Адабиётшунослик кафедраси мудири филология фанлари доктори, профессор Н. Шодмонов илмий маслаҳатчилигида ХVIII-XIX асрлар олмон адабиётида шарқона толерантлик ва гуманизм мотивлари (Г.Е. Лессинг, Й.В.Гёте ва Ҳ.Ҳайне драмалари асосида), Н.Маҳмудова Самарқанд давлат чет тиллар институти профессори Н.Қ.Турниёзов илмий раҳбарлигида “Синтагма ва унинг нутқий воқеланиши”, Ш.Куванова Қарши давлат университети профессори Н.Шодмонов илмий раҳбарлигида “Франц Кафка асарларида киноя ва юморнинг тадқиқи”, А.Бердимуродов Қарши давлат университети профессори Х.Жабборов илмий раҳбарлигида “Немис ва ўзбек тилларида экологик терминларнинг лингвистик хусусияти” мавзуларида илмий тадқиқот ишларини олиб бормоқдалар.

Кафедрада тайёрланадиган илмий-услубий ишлар:

А.Маҳмудов - “Г.Э.Лессинг ижодида Шарқ талқини” номли монография

А.Маҳмудов - ”Немисча-ўзбекча тематик луғат” ўқув-услубий қўлланма

Ш.Қувонова - ”Немис тилида қўшма гаплар” ўқув қўлланма.

Ш.Куванова - “Немисча-ўзбекча ўқув луғат” ўқув қўлланма.

М.Киямова - “Lehrerhandbuch” ўқитувчилар учун ўқув-услубий қўлланма

Ю.РахимоваМ.Широва – “Deutsche topics”

Кафедра манзили: Хорижий тиллар факультети биноси, 3-қават, 302, 323-хоналар