Qadriyat — inson, jamiyat yoki millat uchun muhim va qadrli deb hisoblanadigan moddiy va ma'naviy boyliklar, g'oyalar, tamoyillar, urf-odatlar, axloqiy me'yorlar hamda ideallardir. Qadriyatlar odamlarning hayotga bo‘lgan munosabatini, xulq-atvorini, maqsad va intilishlarini belgilaydi hamda jamiyat taraqqiyotida muhim o‘rin tutadi.
Batafsil ta'rif
Qadriyatlar insonning ehtiyojlari, manfaatlari va maqsadlari bilan bog‘liq bo‘lib, ularning qaysi narsani yaxshi yoki yomon, foydali yoki zararli, muhim yoki ikkinchi darajali deb baholashiga asos bo‘ladi. Ular avloddan avlodga o'tib, jamiyatning ma'naviy va madaniy merosini saqlashga xizmat qiladi.
Qadriyatlarning asosiy xususiyatlari
Ijtimoiy ahamiyatga ega – jamiyat hayotini tartibga soladi.
Tarixiy xarakterga ega – vaqt o'tishi bilan rivojlanadi va o'zgarishi mumkin.
Ma'naviy va moddiy shaklda namoyon bo'ladi – g'oyalar, an'analar yoki moddiy boyliklar ko'rinishida bo'ladi.
Inson faoliyatiga yo'nalish beradi – xatti-harakatlarni boshqaradi va hayotiy qarorlarni shakllantiradi.
Qadriyatlarning turlari
Milliy qadriyatlar – til, urf-odat, an'ana, milliy madaniyat.
Ma'naviy qadriyatlar – halollik, adolat, vatanparvarlik, mehr-oqibat.
Axloqiy qadriyatlar – odob, hurmat, mas'uliyat.
Diniy qadriyatlar – e'tiqod, diniy ta'limotlar va marosimlar.
Umuminsoniy qadriyatlar – tinchlik, erkinlik, inson huquqlari, bag'rikenglik.
Moddiy qadriyatlar – tarixiy obidalar, san'at asarlari, tabiiy boyliklar.
Qadriyatlarning jamiyatdagi o‘rni
Qadriyatlar jamiyatning ma'naviy poydevorini tashkil etadi. Ular insonlarni birlashtiradi, milliy o‘zlikni saqlaydi, yosh avlodni tarbiyalashga yordam beradi va jamiyatning barqaror rivojlanishiga xizmat qiladi.
Xulosa: Qadriyat — inson va jamiyat hayotida muhim o‘rin tutadigan, kishilar tomonidan e'zozlanadigan va avloddan avlodga o'tib keladigan moddiy hamda ma'naviy boyliklar, g'oyalar va tamoyillar majmuidir.